Burada İsveç'in konumu, doğası ve nüfusu hakkında okursunuz. Ayrıca doğal kaynaklar ve iklim değişikliği hakkında da bilgi edinirsiniz.
Konum, kıyı ve iklim
İsveç, kuzey Avrupa'da yer alan Nordik ülkelerden biridir. Nordik ülkeler Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Norveç ve bunların en büyüğü olan İsveç'ten oluşur. Kuzeydeki Treriksröset'ten güneydeki Smygehuk'a kadar mesafe yaklaşık 1.600 kilometredir. Kuzey İsveç, Kutup Dairesi'nin kuzeyinde, Arktik bölgeye kadar uzanır.
Doğu kıyısının açığında Baltık Denizi yer alır. Ülkenin en büyük 2 adası olan Gotland ve Öland, Baltık Denizi'ndedir. Batı kıyısının açığında ise Skagerrak ve Kattegatt bulunur.
Deniz sayesinde iklim, bu kadar kuzeyde olmasına göre ılımandır. Meksika Körfezi'nden gelen sıcak su, Golf Akıntısı ve Kuzey Atlantik Akıntısı ile Avrupa'ya doğru ilerler. Deniz havayı ısıtır, rüzgar da bu ılık havayı İsveç'e taşır.
Buzul çağı ve dağlar
Yaklaşık 10.000 yıl önce, buzul çağında, İsveç birkaç kilometre kalınlığında buzun altındaydı. Buzlar eriyince geride birçok göl ve binlerce adadan oluşan takımadalar bıraktı. Ayrıca tarım yapılabilen düz araziler, yani ovalar, oluşturdu.
Norveç sınırı boyunca İskandinav Dağları uzanır. Bu dağlarda hava o kadar soğuk ve rüzgarlıdır ki hiç ağaç yetişmez. Dağlardaki Kebnekaise, yaklaşık 2.000 metre yükseklikle İsveç'in en yüksek dağıdır.
Ormanlar, göller ve takımada
Ormanlar İsveç'in yarısından fazlasını kaplar. Soğuk kuzeyde çoğunlukla ladin ve çam gibi iğne yapraklı ağaçlar bulunur. Daha ılıman güney kesiminde ise daha çok yaprak döken ağaç yetişir.
Göller her yerde bulunur; bunların en büyükleri Vänern, Vättern ve Mälaren'dir. Ülkenin yüzlerce ırmağının en büyükleri kuzeydeki dağlardan doğar.
Kıyıya yakın birçok ada bir araya gelerek takımada oluşturur. Kuzeyde ve doğu kıyısında Småland'a kadar takımadalar vardır. Batı kıyısında da, Göteborg açıklarında ve Bohuslän'de takımadalar bulunur. Hiçbir ülkede İsveç kadar çok ada yoktur, yaklaşık 250.000 ada.
Büyük bölgeler, tarihî bölgeler ve iller
İsveç'te 3 landsdel (büyük bölge) vardır; bir landsdel çok büyük bir alandır. Güneyde Götaland, ortada Svealand, kuzeyde ise Norrland bulunur. Norrland en büyüğüdür ve İsveç'in yarısından fazlasını kaplar.
Ayrıca 25 landskap (tarihî bölge) vardır. Eskiden her landskap'ın kendi yasaları vardı, ama bugün bunların ülke yönetiminde bir önemi kalmadı. Yine de birçok kişi kendi landskap'ına ait hisseder. Ülkede bunun yanında 21 län (il) ve 290 kommun (belediye) bulunur.
Nüfus
İsveç'te yaklaşık 11 milyon kişi yaşar, ama nüfus eşit dağılmamıştır. En çok kişi güney İsveç'te ve kıyılarda yaşar. Ülkenin büyük bölümü seyrek nüfusludur: orada çok az insan yaşar.
İsveç'te yaşayanların yaklaşık yüzde 85'i bir şehirde yaşar. Stockholm, Göteborg ve Malmö diğer tüm İsveç şehirlerinden büyüktür. Bu üç şehir, çevrelerindeki bölgelerle birlikte yaklaşık 4 milyon kişiye ev sahipliği yapar.
Doğal kaynaklar
İsveç'in doğal kaynakları boldur; örneğin demir cevheri (içinde demir bulunan kaya). En büyük madenler Norrbottens län'de, başta Kiruna ve Malmberget olmak üzere, bulunur. Demirden çelik üretilir. Madenler ayrıca bakır, çinko, kurşun ve altın gibi başka madenler de verir. Demir ve çelik uzun yıllardır ekonominin önemli bir parçası olmuştur.
İçtiğimiz ve tarımla sanayinin kullandığı bol miktarda su vardır. Irmaklardaki santraller akan sudan elektrik üretir; buna hidroelektrik denir. İsveç'teki elektriğin büyük bölümü hidroelektrikten gelir. Tarım çoğunlukla güney İsveç'te yapılır, çünkü soğuk kuzeyde tarım yapmak daha zordur.
İsveç uzun zamandır ormandan elde edilen ürünleri dünyanın birçok yerine satmaktadır. Bunlara örnek olarak kağıt hamuru (selüloz), kağıt, karton ve yapıda kullanılan kereste verilebilir. İsveç'te orman endüstrisi kadar önemli çok az sanayi dalı vardır.
İklim ve sürdürülebilir kalkınma
İklim her zaman değişmiştir, ama dünya artık eskisinden daha hızlı ısınmaktadır. Bilim insanlarına ve BM İklim Paneli'ne göre bunun asıl nedeni insanların neden olduğu sera gazı salımlarıdır. Bu gazlar ulaşımdan, sanayiden ve tarımdan kaynaklanır. Daha sıcak bir iklim kutuplardaki buzu eritir ve deniz seviyesi yükselir. Aşırı hava olayları, örneğin sıcak hava dalgaları, şiddetli yağışlar ve kuraklık, daha sık görülür.
İsveç için bu, daha fazla şiddetli yağış ve sel anlamına gelebilir. Daha sıcak yazlar ve daha fazla sıcak hava dalgası kuraklığa ve orman yangınlarına yol açabilir. Klimatlagen'e (iklim yasası) göre regeringen'in (hükümet) iklim politikası, riksdagen'in (parlamento) belirlediği iklim hedeflerine dayanmalıdır. Hedeflerden biri, salımların en geç 2045 yılına kadar doğanın emebileceğinden fazla olmamasıdır. İsveç, diğer devletlerle birlikte rüzgar, su ve güneş enerjisi kullanımını artırmak için iş birliği yapmaktadır.
Sürdürülebilir kalkınma, doğal kaynakları gelecek nesillerin de iyi bir yaşam sürebileceği şekilde kullanmak demektir. Bunun 3 boyutu vardır: çevre, toplum ve ekonomi. Hükümetler ve uluslararası kuruluşlar salımlara karşı kurallar belirleyebilir. Şirketler daha az salım yapabilir, herkes sürdürülebilir yaşayabilir ve siyasete katılabilir. Günlük hayatta insanlar otobüs veya trenle gidebilir, elektrik ve ısınmadan tasarruf edebilir, çöpleri geri dönüştürebilir.