İsveç 3 düzeyde yönetilir: devlet, regionerna (bölgeler) ve kommunerna (belediyeler). Burada her düzeyde kimin karar verdiğini ve kamu kurumlarıyla kralın ne yaptığını öğrenirsiniz.
Farklı düzeyler ve AB
Devlet tüm ülkeden sorumludur. Regionerna ve kommunerna ise İsveç'in kendi paylarına düşen bölümünden sorumludur. Her 3 düzeyde de politikacıları seçen halktır. Avrupa Birliği (AB) de İsveç'i etkileyen kararlar alır.
Politikacılar hangi yasa ve kuralların geçerli olacağına karar verir. Ayrıca bütçeye, yani paranın nereye harcanacağına da karar verirler. Uygulamadaki asıl işi ise kamu kurumları yapar. Bir kamu kurumu, kararların uygulanmasını sağlayan, devlete bağlı bir örgüttür.
Parlamento ve hükümet
Devlet, riksdagen'den (parlamento) ve regeringen'den (hükümet) daha fazlasıdır. Kamu kurumları ve mahkemeler de devlete bağlıdır. Mahkemelerde yargıçlar yasaya göre karar verir. İsveç'teki demokrasi hem temsili hem de parlamenter bir demokrasidir. Temsili olması, halkın kendi adına karar veren kişileri seçmesi anlamına gelir.
Genel seçimlerde vatandaşlar riksdagen'e 349 milletvekili seçer. Milletvekilleri her seferinde 4 yıllığına seçilir. Farklı partilere mensupturlar ve İsveç'in her yerinden gelirler. Riksdagen yasa yapar, yani İsveç'in hangi yasalara sahip olacağına karar verir. Ayrıca devletin bütçesine de karar verir.
Riksdagen ayrıca bir başbakan seçer. Bu, regeringen'e liderlik edecek kişidir. Riksdagen'in başbakanı seçmesi, parlamenter sistem denen uygulamanın bir parçasıdır. Başbakan daha sonra regeringen'i kurar ve bakanlarını kendisi seçer.
Bütçe ve muhalefet
Regeringen her yıl sonbaharda devlet için bir bütçe önerir. Bu öneriye bütçe tasarısı denir. Bir tasarı, regeringen'in riksdagen'e sunduğu bir öneridir. Öneride, devletin ne kadar para toplayacağı ve ne kadar harcayacağı yer alır. Bütçede regeringen'in politikası ve en çok neye öncelik vermek istediği görülür.
Bütün partiler regeringen'i desteklemez. Desteklemeyenler muhalefettedir. Muhalefet regeringen'i denetlemeli, yani ne yaptığını dikkatle kontrol etmelidir. Ayrıca kendi istediği politikayı da göstermelidir. Riksdagen bir öneri hakkında oy kullanmadan önce, hem regeringen'in partilerinin hem de muhalefetin katıldığı bir tartışma yapılır.
Kamu kurumları
İsveç'te birkaç yüz devlet kurumu vardır ve regeringen ülkeyi bunlar aracılığıyla yönetir. Skatteverket (Vergi Dairesi), Polismyndigheten (Polis Teşkilatı), Migrationsverket (Göç Dairesi), Försäkringskassan (Sosyal Sigortalar Kurumu) ve Arbetsförmedlingen'i (İş Kurumu) belki tanıyorsunuzdur. Försäkringskassan örneğin föräldrapenning'e (ebeveyn ödeneği), yani çocuğuyla evde kalan ebeveynlere verilen paraya, karar verir.
Bir kamu kurumu yasaya uymak zorundadır. Ayrıca regeringen'in talimatlarına da uymak zorundadır. Bazı kamu kurumlarının görevi diğer kamu kurumlarını denetlemektir. Bunlar arasında Justitieombudsmannen (Adalet Ombudsmanı, JO) ve Justitiekanslern (Adalet Şansölyesi, JK) bulunur.
Bölgeler
İsveç'te 21 region vardır. Bir region'un sakinleri politikacılarını region seçiminde seçer. Seçilen politikacılar regionfullmäktige'de (bölge meclisi) bir araya gelir ve kararlarını orada alır. Regionfullmäktige, halk tarafından seçilmiş bir meclistir, yani halkın seçtiği bir gruptur.
Bir region'un en önemli görevi sağlık hizmetleridir. Regioner ayrıca toplu taşımayı da yürütür. Toplu taşıma, herkesin kullanabileceği ulaşım araçlarıdır; örneğin otobüs, tramvay ve metro. Bölgesel müzeler olan länsmuseum'lar (il müzeleri) da regioner'in sorumluluğundadır.
Belediyeler
İsveç'te 290 kommun vardır. Başkent Stockholm, yaklaşık 1 milyon nüfusuyla en büyüğüdür. Västerbottens län'deki Dorotea ise 3.000'in altındaki nüfusuyla en küçüğüdür. Her kommun'un sakinleri politikacılarını kommun seçiminde seçer. Kommunen'in kararları, yine halk tarafından seçilmiş bir meclis olan kommunfullmäktige'de (belediye meclisi) alınır.
Kommunen'deki politikacıların çoğu boş zaman politikacısıdır. Bunların normal bir işi vardır ve siyasi çalışmalarını boş zamanlarında yaparlar. Ayrıca kommunen'in komiteleri, yani her biri kendi alanından sorumlu gruplar, vardır. Örneğin kütüphaneleri kültür komitesi, okulları ise eğitim komitesi yönetir. Kommunfullmäktige, komitelerde kimlerin görev alacağını seçer.
Günlük hayattaki hizmetlerin çoğu kommunen'den gelir. Bir örnek su ve kanalizasyondur, yani musluktaki su ve kirli suyun taşındığı borulardır. Kommunen ayrıca yaşlı bakımı ve çocuk bakımını (yaşlılara ve çocuklara bakımı) da yürütür. Diğer örnekler kar temizleme, parkların bakımı ve yetişkin eğitimidir. Bu nedenle kommunen'in kararları, günlük hayatta genellikle riksdagen'in kararlarından daha doğrudan hissedilir.
Kral ve yönetim biçimi
Yönetim biçimi, bir ülkenin nasıl bir yönetim şekline sahip olduğu anlamına gelir. İsveç'in yönetim biçimine anayasal monarşi denir. Bu, ülkenin statschef'inin (devlet başkanı) bir hükümdar, yani bir kral veya kraliçe olduğu anlamına gelir. Ama statschef siyaset üzerinde karar vermez.
Kral, tüm ülkenin bir sembolüdür. Başka ülkelere devlet ziyaretlerine gider. Başka ülkelerin statschef'leri İsveç'i ziyaret ettiğinde, onları karşılayan kraldır.
Carl XVI Gustaf, İsveç'in kralıdır. En büyük kızının adı Victoria'dır ve veliaht prensestir. Bu, onun bir sonraki statschef olacağı anlamına gelir. Ondan sonra kızı Prenses Estelle gelir. Kimin hükümdar olacağına dair kurallar successionsordningen'de (Tahta Veraset Yasası) yer alır.