در این بخش دربارهی دین در سوئد، در گذشته و حال، میخوانید. دولت بیطرف است و همه میتوانند دین خود را انتخاب کنند، و در عین حال این کشور دینهای زیادی دارد.
آزادی مذهب
دولت سوئد سکولار است. این یعنی دولت بیطرف است و با همهی دینها یکسان رفتار میکند. همه میتوانند خودشان انتخاب کنند که به دینی تعلق داشته باشند یا نه. این حق آزادی مذهب نامیده میشود.
همیشه اینطور نبوده است. Svenska kyrkan (کلیسای سوئد) طی چند صد سال یک کلیسای دولتی بهشمار میرفت، یعنی کلیسایی که بخشی از دولت بود. برای مدت طولانی هیچ دین دیگری مجاز نبود. سوئدیها تنها از سال 1860 اجازه یافتند از Svenska kyrkan خارج شوند. اما در آن زمان باید به یک جامعهی دینی مسیحی دیگر میپیوستند، یعنی کلیسا یا گروه مسیحی دیگری.
religionsfrihetslagen (قانون آزادی مذهب) از سال 1951 سرانجام آزادی کامل مذهب را برقرار کرد. از آن زمان همه میتوانستند آزادانه دین خود را انتخاب کنند، یا کاملاً بدون دین زندگی کنند. در سال 2000، Svenska kyrkan از دولت جدا شد. از آن زمان، این کلیسا یک جامعهی دینی، یعنی گروهی با یک باور مشترک، در میان جامعههای دینی دیگر است. از میان جامعههای مسیحی سوئد، این کلیسا هنوز بزرگترین است.
grundlagen (قانون اساسی) و مدرسه
regeringsformen (قانون اساسی شیوهی حکومت) یک grundlag است، یعنی یکی از مهمترین قوانین کشور. این قانون از آزادی مذهب حمایت میکند: هر کس میتواند دین خود را انجام دهد، یعنی بر پایهی باور خود زندگی کند. همچنین تبعیض قائل شدن، یعنی رفتار بدتر با کسی، به دلیل دین ممنوع است. بنابراین سوئد دولتی سکولار است، اما در عین حال کشوری چنددینی با دینهای گوناگون است.
دانشآموزان در مدرسه درس آموزش ادیان میخوانند. آنها در این درس تصویری گسترده از دینها و جهانبینیهای سراسر جهان به دست میآورند. جهانبینی، دیدگاه یک فرد نسبت به زندگی است. هدف این است که دانشآموزان انسانهای متفاوت را بفهمند، تحمل کنند و به آنها احترام بگذارند.
نقش دین امروز
مسیحیت برای مدت بسیار طولانی سوئد را شکل داده و ردپاهای زیادی در فرهنگ آن بر جای گذاشته است. تعداد اعضای Svenska kyrkan رو به کاهش است. اما اعیاد مسیحی کریسمس و عید پاک را بسیاری از مردم، حتی کسانی که مذهبی نیستند، جشن میگیرند. غسل تعمید، مراسم ختم مسیحی و عروسی در کلیسا هم هنوز رایج هستند. این موضوع حتی دربارهی اعضایی که خود را مؤمن نمیدانند نیز صدق میکند.
دین امروز برای جامعه اهمیت کمتری نسبت به گذشته دارد. در عین حال، امروز بیشتر از چند سال پیش دربارهی دین صحبت میشود. مهاجرت باعث شده دینهای بیشتری در این کشور رواج داشته باشند. امروزه تقریباً هر دینی در جهان، پیروانی در سوئد دارد.
مسیحیت
هیچ دینی در جهان بزرگتر از مسیحیت نیست. این دین 3 شاخهی اصلی دارد: ارتدوکس، کاتولیک و پروتستان. امروزه در سوئد جامعههای مسیحی زیادی از هر 3 شاخه وجود دارند.
Svenska kyrkan پروتستان است و حدود 5 میلیون نفر عضو آن هستند. این کلیسا سنت لوتری را دنبال میکند که با نهضت اصلاح دینی در قرن شانزدهم آغاز شد. در قرون وسطی، سوئد کاتولیک بود، اما نهضت اصلاح دینی این را تغییر داد.
در سراسر کشور حدود 1400 کلیسا و ویرانههای کلیسا، یعنی بازماندههای کلیسا، از قرون وسطی باقی مانده است. یکی از آنها کلیسای Kinneved در Västergötland است.
یهودیت
تاریخ یهودیت در سوئد از قرن هجدهم آغاز میشود. پیش از آن، یهودیان نه اجازهی سکونت در اینجا را داشتند و نه اجازهی انجام مراسم دینی خود را. برای مدت طولانی، یهودستیزی، یعنی نفرت از یهودیان، در سراسر اروپا گسترده بود. یهودیان در سوئد تنها در سال 1870 حقوق کامل شهروندی به دست آوردند. این یعنی آنها همان حقوق دیگر شهروندان را پیدا کردند.
از میان دینهای بزرگ جهان، یهودیت کوچکترین است. امروزه در سوئد چندین جماعت یهودی (گروههای دینی محلی) و کنیسه (عبادتگاه یهودیان) وجود دارد. در آنجا میتوان به شیوههای گوناگون باور و فرهنگ یهودی را بهجا آورد. این جماعتها تلاش زیادی میکنند تا سنت و همبستگی یهودی زنده بماند و رشد کند.
هندوئیسم و بودیسم
سوئدیها بیش از همه در قرن بیستم با هندوئیسم و بودیسم آشنا شدند. یک دلیل آن سفر به آسیا بود. دلیل دیگر، علاقهی روزافزون به یوگا و مدیتیشن بود. امروزه بیشتر هندوها و بوداییهای این کشور، مهاجرانی از کشورهایی هستند که این دینها در آنجا رواج زیادی دارند.
در چند شهر این کشور، معبدها و جماعتهای هندو و بودایی وجود دارد. مردم در آنجا برای دعا، آیینها (مراسم ثابت) و جشنهای دینی گرد هم میآیند.
اسلام
در آغاز قرن بیستم، سوئد مسلمانان بسیار کمی داشت. پس از جنگ جهانی دوم، مسلمانان بیشتری از طریق مهاجرت به این کشور آمدند. در دههی 1970، سوئد نخستین مسجدهای خود را به دست آورد، یعنی عبادتگاههای مسلمانان.
امروزه اسلام پس از مسیحیت، دومین دین بزرگ در سوئد است. در سراسر کشور مسجد و مکانهای دیگری برای عبادت وجود دارد. یک نمونهی آن مسجد استکهلم است که در سال 2000 افتتاح شد.
اسلام شاخههای مختلفی دارد، مثلاً سنی و شیعه. هر دو در میان جماعتهای مسلمان سوئد وجود دارند. در آنجا میتوان نماز خواند، دربارهی دین خود بیشتر آموخت و دیگران را ملاقات کرد. این جماعتها همچنین کمک میکنند سنت و فرهنگ اسلامی زنده بماند.