در اینجا میخوانید رسانهها در سویدن چه نقشی دارند و چرا باید آزاد باشند. همچنین میآموزید رسانهها چگونه درآمد کسب میکنند و چگونه میتوانید اطلاعات را بررسی کنید.
رسانههای آزاد
رسانهها شامل رادیو، تلویزیون، فیلم و روزنامه میشوند، اما اینترنت و رسانههای اجتماعی را هم دربر میگیرند. از طریق رسانهها، اخبار، دانش و اطلاعات به دست ما میرسد. آنچه میدانیم، بر همه ما تأثیر میگذارد.
رسانههای آزاد بخشی از دموکراسی سویدن هستند. همه اجازه دارند نظر خود را بگویند و آن را پخش کنند. این حق در 2 grundlag (قانون اساسی) حمایت شده است: tryckfrihetsförordningen (قانون آزادی مطبوعات) و yttrandefrihetsgrundlagen (قانون اساسی آزادی بیان). حکومت نمیتواند تعیین کند رسانهها چه بگویند، و هیچ censur (سانسور) وجود ندارد. censur یعنی حکومت آنچه را رسانهها میخواهند پخش کنند، کنترل و متوقف کند.
رسانهها چند وظیفه دارند. آنها ما را از آنچه رخ میدهد آگاه میکنند. در رسانهها میتوان بحث هم کرد، یعنی آزادانه درباره مسائل اجتماعی گفتوگو کرد. علاوه بر این، رسانهها به ما لذت و سرگرمی میدهند.
نظارت بر قدرت
یکی از وظایف مهم خبرنگاران، نظارت بر قدرت است. نظارت یعنی بررسی دقیق. آنها بررسی میکنند سیاستمداران و افراد قدرتمند دیگر چه میکنند.
خبرنگاران از offentlighetsprincipen (اصل دسترسی همگانی به اسناد دولتی) کمک میگیرند. این اصل درباره اسناد عمومی myndighetها (نهادهای دولتی)، یعنی انواع مدارک، است. این اسناد عمومیاند. یعنی همه، نه فقط خبرنگاران، میتوانند آنها را بخوانند. با این حال، برخی اسناد محرمانهاند و در آن صورت sekretess (محرمانگی) اعمال میشود.
یک خبرنگار مثلاً میتواند درخواست کند ایمیلهای یک myndighet را بخواند. در آن صورت خبرنگار میتواند ببیند یک تصمیم چگونه گرفته شده است.
حمایت و حفاظت از منابع خبری
باید رسانههای خبری متنوعی وجود داشته باشد، نه فقط چند مورد معدود. به این mångfald (تنوع رسانهای) میگویند. به همین دلیل روزنامههای روزانه و دیگر رسانههای خبری میتوانند از حکومت کمک مالی دریافت کنند.
همه اجازه دارند به یک روزنامه یا به رادیو و تلویزیون اطلاعات بدهند. بهطور معمول نمیتوان برای این کار مجازات شد. این حق meddelarfrihet (آزادی افشای اطلاعات به رسانهها) نامیده میشود. کسی که اطلاعات را میدهد، یک منبع خبری است. منبع میتواند ناشناس بماند، یعنی نام خود را پنهان نگه دارد.
مسئولیت محتوا
در روزنامهها و در رادیو و تلویزیون، یک ansvarig utgivare (ناشر مسئول) وجود دارد. این فرد طبق قانون مسئول همه چیزهایی است که منتشر میشود، یعنی عمومی میشود. ناشر مسئول باید مطمئن شود چیزی قوانین مربوط به förtal (افترا) و توهین را نقض نمیکند. förtal یعنی پخش اطلاعاتی که میتواند باعث شود دیگران به فردی با دیده تحقیر نگاه کنند.
خبرنگاران همچنین باید مطمئن باشند آنچه گزارش میکنند درست است. آنها باید با چند منبع مستقل از هم مقایسه کنند. علاوه بر این، باید بررسی کنند آیا میتوان به منابع اعتماد کرد.
رسانههای تجاری
در سویدن میتوان از میان روزنامهها و مجلههای بسیار زیادی انتخاب کرد. برخی رسانهها، رسانههای تجاری نامیده میشوند. آنها از تبلیغات یا از پرداخت مشتریان درآمد کسب میکنند. بسیاری از کانالهای رادیویی و تلویزیونی تجاریاند و به شرکتها تبلیغ میفروشند. برخی کانالهای تلویزیونی را فقط با پرداخت هزینه میتوان دید.
اغلب این شرکتهای خصوصی هستند که رسانههای تبلیغاتی را اداره میکنند. این موضوع مثلاً شامل روزنامههای روزانه و روزنامههای عصر میشود. برخی محلیاند، برخی دیگر در سراسر سویدن توزیع میشوند. میتوان برخی روزنامهها را اشتراک گرفت، یعنی برای دریافت منظم آنها هزینه پرداخت کرد. روزنامههای دیگر را میتوان هر روز بدون اشتراک خرید.
امروزه بیشتر روزنامهها را میتوان بهصورت آنلاین هم خواند. در آنجا اخبار چندین بار در روز منتشر میشود.
رسانههای public service
Sveriges Television (تلویزیون سویدن، SVT)، Sveriges Radio (رادیوی سویدن، SR) و Utbildningsradion (رادیوی آموزشی، UR) مأموریت ویژهای دارند. این 3 شرکت با هم public service (رسانه با مأموریت خدمت عمومی) نامیده میشوند. برنامههای آنها باید متنوع باشد. از اخبار و ورزش گرفته تا سرگرمی و فرهنگ، همه در آنجا یافت میشود.
نه سیاستمداران و نه گروههای دیگر اجازه ندارند این شرکتها را کنترل کنند. یعنی آنها باید مستقل باشند. همچنین باید بیطرف باشند و طرف هیچکس را نگیرند. وقتی درباره جامعه گزارش میدهند، باید نظرات مختلف هم شنیده شود.
تبلیغات در کانالهای آنها مجاز نیست. بودجه آنها در عوض از یک عوارض که از طریق مالیات پرداخت میشود، تأمین میگردد. ایده این است که همه بتوانند به اطلاعات saklig (بیطرفانه و مستند) دسترسی داشته باشند. saklig یعنی بر پایه واقعیت باشد. نباید فرقی کند فرد در کجای کشور زندگی میکند یا چقدر ثروتمند است.
رسانههای اجتماعی و نقد منبع
در رسانههای اجتماعی و در وب، هرکسی میتواند متن، عکس و فیلم منتشر کند. هیچکس آن را به همان شکلی که در روزنامهها، رادیو و تلویزیون کنترل میشود، بررسی نمیکند.
کتاب، روزنامه، تلویزیون، رادیو، وبسایتها و رسانههای اجتماعی نمونههایی از منبع خبری هستند. اما بخشی از آنچه منتشر میشود، نادرست است. اطلاعات نادرست میتواند در مدت کوتاهی به افراد زیادی برسد. در این صورت میتواند بر نظر مردم تأثیر بگذارد.
به همین دلیل källkritik (نقد منبع) لازم است. یعنی اینکه بلافاصله به هر چیزی باور نکنید. باید پرسش کنید و بررسی کنید آیا اطلاعات درست است. این موضوع درباره هر چیزی است که میخوانید، میبینید و میشنوید.