در این بخش درباره موقعیت جغرافیایی، طبیعت و جمعیت سویدن، و همچنین درباره منابع طبیعی و تغییرات اقلیمی میخوانید.
موقعیت جغرافیایی، ساحل و آبوهوا
سویدن بخشی از Norden (کشورهای نوردیک) است که در شمال اروپا قرار دارد. Norden شامل دانمارک، فنلاند، ایسلند، نروژ و سویدن میشود که سویدن بزرگترین آنهاست. فاصله از Treriksröset در شمال تا Smygehuk در جنوب حدود 1,600 کیلومتر است. شمال سویدن تا داخل منطقه قطب شمال، یعنی تا شمال دایره قطبی، امتداد دارد.
دریای بالتیک در سواحل شرقی سویدن قرار دارد. Gotland و Öland، دو تا از بزرگترین جزایر کشور، در دریای بالتیک واقعاند. در سواحل غربی، تنگههای Skagerrak و Kattegatt قرار دارند.
به لطف دریا، آبوهوای سویدن با وجود موقعیت شمالیاش ملایم است. آب گرم خلیج مکزیک از طریق جریان گلفاستریم و جریان اقیانوس اطلس شمالی به سمت اروپا حرکت میکند. دریا هوا را گرم میکند و باد این هوای ملایم را به سویدن میبرد.
دوران یخبندان و کوهستانها
حدود 10,000 سال پیش، در دوران یخبندان، سویدن زیر چندین کیلومتر یخ قرار داشت. یخها ذوب شدند و دریاچهها و مجمعالجزایرهای بسیاری با هزاران جزیره بهجا گذاشتند. ذوبشدن یخ همچنین دشتها، یعنی زمینهای هموار قابل کشاورزی، بهوجود آورد.
در مرز با نروژ، رشتهکوه Skanderna قرار دارد که fjällen (کوهستان) نامیده میشود. در fjällen چنان سرد و پرباد است که هیچ درختی رشد نمیکند. Kebnekaise در fjällen بلندترین کوه سویدن است، با ارتفاعی حدود 2,000 متر.
جنگل، دریاچهها و مجمعالجزایر
جنگل بیش از نیمی از سویدن را میپوشاند. در شمال سرد، بیشتر درختان سوزنیبرگ مانند صنوبر و کاج دیده میشوند. در جنوب که هوای ملایمتری دارد، درختان پهنبرگ بیشتری میرویند.
دریاچهها در سراسر کشور یافت میشوند و Vänern، Vättern و Mälaren بزرگترین آنها هستند. بزرگترین رودخانهها از میان صدها رودخانه کشور، از fjällen در شمال سرچشمه میگیرند.
بسیاری از جزایر نزدیک ساحل، یک مجمعالجزایر را تشکیل میدهند. در شمال و در سواحل شرقی تا Småland، مجمعالجزایر وجود دارد. سواحل غربی هم، نزدیک گوتنبرگ و در Bohuslän، مجمعالجزایر دارد. هیچ کشور دیگری به اندازه سویدن جزیره ندارد: سویدن حدود 250,000 جزیره دارد.
تقسیمات کشوری سویدن
سویدن 3 landsdel (بخش بزرگ کشور) دارد، و هر landsdel منطقهای بسیار وسیع است. در جنوب Götaland، در مرکز Svealand و در شمال Norrland قرار دارد. Norrland بزرگترین بخش است و بیش از نیمی از سویدن را در بر میگیرد.
همچنین 25 landskap (منطقه تاریخی) وجود دارد. در گذشته هر landskap قوانین خاص خود را داشت، اما امروز هیچ نقشی در اداره کشور ندارد. با این حال بسیاری هنوز احساس تعلق به landskap خود میکنند. کشور همچنین 21 län (ولایت یا استان) و 290 kommun (شهرداری یا شاروالی) دارد.
جمعیت
سویدن نزدیک به 11 میلیون نفر جمعیت دارد، اما این جمعیت بهطور یکنواخت پخش نشده است. جنوب سویدن و مناطق ساحلی بیشترین جمعیت را دارند. بخشهای بزرگی از کشور کمجمعیت هستند: در آنها افراد کمی زندگی میکنند.
از میان تمام کسانی که در سویدن زندگی میکنند، حدود 85 درصد در شهر ساکناند. استکهلم، گوتنبرگ و مالمو از همه شهرهای دیگر سویدن بزرگترند. این سه شهر همراه مناطق اطراف خود، حدود 4 میلیون نفر جمعیت دارند.
منابع طبیعی
سویدن منابع طبیعی فراوانی دارد، برای مثال سنگآهن (سنگی که آهن در آن است). بزرگترین معادن در Norrbottens län، از جمله در Kiruna و Malmberget، قرار دارند. از آهن، فولاد تولید میشود. این معادن مواد معدنی دیگری مانند مس، روی، سرب و طلا هم میدهند. آهن و فولاد سالهای زیادی بخش مهمی از اقتصاد سویدن بودهاند.
آب فراوانی وجود دارد که ما مینوشیم و کشاورزی و صنعت هم از آن استفاده میکنند. نیروگاههای رودخانهای از آب جاری برق تولید میکنند که به آن نیروی آبی میگویند. بخش زیادی از برق سویدن از نیروی آبی تأمین میشود. کشاورزی بیشتر در جنوب سویدن انجام میشود، زیرا در شمال سرد کشتوکار سختتر است.
سویدن مدتهای طولانی است که کالاهای برگرفته از جنگل را به بخشهای زیادی از جهان میفروشد. نمونههایی از آن خمیر کاغذ (سلولز)، کاغذ، مقوا و چوب ساختمانی هستند. کمتر صنعتی در سویدن بهاندازه صنعت چوب و جنگل اهمیت دارد.
اقلیم و توسعه پایدار
آبوهوا همیشه در حال تغییر بوده، اما اکنون زمین سریعتر از گذشته گرم میشود. به گفته دانشمندان و هیئت بیندولتی تغییر اقلیم سازمان ملل، دلیل اصلی آن انتشار گازهای گلخانهای توسط انسانهاست. این گازها از حملونقل، صنایع و کشاورزی میآیند. گرمتر شدن اقلیم باعث ذوب یخهای قطبی و بالا آمدن سطح دریاها میشود. آبوهوای شدید هم بیشتر رخ میدهد، مانند موجهای گرما، بارانهای شدید و خشکسالی.
برای سویدن، این میتواند به معنای بارانهای شدیدتر و سیلهای بیشتر باشد. تابستانهای گرمتر با موجهای گرمای بیشتر میتوانند خشکسالی و آتشسوزی جنگل بههمراه داشته باشند. بر اساس klimatlagen (قانون اقلیم)، سیاست اقلیمی regeringen (دولت سویدن) باید بر مبنای اهداف اقلیمی riksdagen (پارلمان سویدن) باشد. یکی از این اهداف این است که تا سال 2045، میزان انتشار گازها نباید بیشتر از توان جذب طبیعت باشد. سویدن و کشورهای دیگر برای افزایش انرژی بادی، آبی و خورشیدی با هم همکاری میکنند.
توسعه پایدار به این معناست که ما از منابع طبیعی طوری استفاده کنیم که نسلهای آینده هم بتوانند زندگی خوبی داشته باشند. این مفهوم 3 بخش دارد: محیط زیست، جامعه و اقتصاد. دولتها و سازمانهای بینالمللی میتوانند درباره قوانین ضد آلودگی تصمیم بگیرند. شرکتها میتوانند میزان آلایندگی خود را کم کنند، و هر فرد هم میتواند به شیوهای پایدار زندگی کند و در سیاست مشارکت داشته باشد. در زندگی روزمره میتوان با اتوبوس یا قطار سفر کرد، در مصرف برق و گرما صرفهجویی کرد و زبالهها را بازیافت کرد.