این فصل درباره قوانین سویدن و اینکه پلیس، åklagare (دادستان) و دادگاهها چگونه کار میکنند، است.
قوانین اساسی
grundlag (قانون اساسی) تغییر دادنش بهطور ویژه دشوار است. در سویدن 4 grundlag وجود دارد: regeringsformen (قانون اساسی شیوه حکومت)، tryckfrihetsförordningen (قانون آزادی مطبوعات)، yttrandefrihetsgrundlagen (قانون اساسی آزادی بیان) و successionsordningen (قانون جانشینی پادشاهی).
بر اساس regeringsformen، همه قدرت عمومی از مردم سرچشمه میگیرد. riksdagen (پارلمان سویدن) درباره قوانین تصمیم میگیرد، و regeringen (دولت سویدن) کشور را اداره میکند. regeringsformen همچنین آزادیها و حقوق بنیادین شهروندان را حمایت میکند. قدرت عمومی باید طوری بهکار رود که ارزش برابر، آزادی و کرامت همه انسانها رعایت شود.
قوانین اساسی دیگر
tryckfrihetsförordningen باعث میشود همه آزادانه بتوانند کتاب و روزنامه منتشر کنند. yttrandefrihetsgrundlagen آزادی بیان نظر، برای مثال در رادیو و تلویزیون، را حمایت میکند. کسی که در سویدن زندگی میکند، همچنین میتواند به انجمنها بپیوندد، انجمنهای جدید تأسیس کند و تظاهرات کند.
اما yttrandefrihet هم محدودیت دارد. förtal (افترا)، یعنی پخش اطلاعاتی که میتواند باعث شود دیگران به کسی با دیده تحقیر نگاه کنند، جرم است. hets mot folkgrupp (تحریک علیه یک گروه، یعنی تهدید یا تحقیر یک گروه) و جرایم مبتنی بر نفرت هم ممنوعاند. افشای اسرار دفاعی هم ممنوع است، زیرا میتواند به امنیت سویدن آسیب برساند.
آخرین grundlag، successionsordningen نام دارد. این قانون تعیین میکند چه کسی پادشاه یا ملکه بعدی خواهد شد.
حق دسترسی همگانی به طبیعت
حق حرکت آزادانه در طبیعت را allemansrätten (حق دسترسی همگانی به طبیعت) مینامند. این حق بسیار قدیمی است و در regeringsformen حمایت شده. این حق حتی در زمینی که متعلق به فرد دیگری است هم اعمال میشود. شما اجازه دارید توت، قارچ و گل بچینید، و میتوانید پیادهروی، دوچرخهسواری، قایقرانی، چادرزدن و آتش روشن کردن انجام دهید.
اما نباید به طبیعت آسیب رساند و نباید مزاحم صاحب زمین شد. از مزرعه کشاورز یا باغ دیگران عبور نکنید، و زباله نریزید. برخی گیاهان کمیاب طبق قانون حمایتشدهاند و اجازه چیدن آنها را ندارید.
دستگاه قضایی
rättsväsende (دستگاه قضایی) نامی برای myndighetهایی (نهادهای دولتی) است که با قانون و عدالت سروکار دارند. پلیس برای جلوگیری از جرم و تحقیق درباره آن فعالیت میکند. یک åklagare در Åklagarmyndigheten (اداره دادستانی) تصمیم میگیرد آیا یک مظنون باید در دادگاه محاکمه شود یا نه.
یک دادگاه شواهد را بررسی میکند و سپس میتواند به یک مجازات حکم دهد. این مجازات میتواند مثلاً زندان یا böter (جریمه نقدی) باشد. دادگاه همچنین میتواند فرد را تبرئه کند، که در این صورت فرد محکوم نمیشود.
Brottsoffermyndigheten (اداره حمایت از قربانیان جرم) از کسی که قربانی جرم شده حمایت میکند. Kriminalvården (اداره زندانها) زندانها را اداره میکند. این اداره همچنین مطمئن میشود کسی که محکوم شده، مجازات خود را میگذراند، یعنی اجرا میکند.
امنیت حقوقی و دادگاهها
قانون باید برای همه یکسان اعمال شود، و همه باید محاکمهای عادلانه داشته باشند: این rättssäkerhet (امنیت حقوقی) است. شواهد باید پیش از محکومیت هرکس بهدقت بررسی شوند. دادگاهها مستقلاند، و نه regeringen و نه riksdagen حق ندارند تعیین کنند دادگاه چگونه حکم دهد. اگر کسی فکر کند حکم اشتباه است، میتواند به یک دادگاه بالاتر تجدیدنظرخواهی کند.
همه بیگناه شمرده میشوند تا زمانی که دادگاه آنها را به یک جرم محکوم کند. دادگاهها همچنین اختلافات را حل میکنند، مثلاً وقتی والدین درباره vårdnad (حضانت)، یعنی مسئولیت فرزندان، اختلافنظر دارند. به چنین پروندههایی tvistemål (دعوای حقوقی) میگویند.
دادگاهها در 3 سطح وجود دارند. هم brottmål (دعوای کیفری) و هم tvistemål ابتدا در یک tingsrätt (دادگاه بدوی) بررسی میشوند. پروندههایی که تجدیدنظرخواهی شوند، به یک hovrätt (دادگاه تجدیدنظر) میروند. در بالاترین سطح Högsta domstolen (دیوان عالی، HD) قرار دارد که فقط برخی پروندههای مهم را رسیدگی میکند.
پلیس و تحقیقات جنایی
شهروندان سویدنی پاسپورت و کارت ملی خود را از پلیس دریافت میکنند. اگر کسی بخواهد تظاهراتی برگزار کند، این پلیس است که مجوز میدهد.
یک تحقیق جنایی چند مرحله دارد. ابتدا کسی که قربانی جرم شده، یک polisanmälan (شکایت به پلیس) ثبت میکند. سپس پلیس förhör (بازجویی) انجام میدهد، یعنی درباره آنچه رخ داده پرسش میکند. در طول förundersökning (تحقیقات مقدماتی)، پلیس بهدنبال شواهد میگردد و به شاهدان گوش میدهد.
پلیس میتواند فردی را که بهشدت به او مظنون است، دستگیر کند. سپس تصمیم درباره anhållande (بازداشت موقت) را یک åklagare میگیرد. anhållande یعنی فرد حداکثر تا 72 ساعت در بازداشت نگه داشته میشود. اگر شواهد بیشتری بهدست آید، یک دادگاه میتواند درباره häktning (بازداشت قضایی) تصمیم بگیرد. häktning یعنی فرد برای مدت طولانیتری در بازداشت نگه داشته میشود.
محاکمه و مجازات
وقتی تحقیقات کامل شود، åklagare تصمیم میگیرد آیا پرونده باید به دادگاه برود یا نه. این åklagare است که باید ثابت کند den åtalade (متهم)، یعنی کسی که به او اتهام زده شده، گناهکار است. den åtalade میتواند از کمک یک وکیل استفاده کند که میتواند در برابر åklagare استدلال کند و شواهد دیگری ارائه دهد. پس از شنیدن هر دو طرف، قاضی تصمیم میگیرد den åtalade محکوم شود یا تبرئه.
nämndeman (قاضی مردمی) هم در tingsrätt در صدور حکم مشارکت دارد. یک nämndeman نماینده مردم عادی است و شفافیت ایجاد میکند، یعنی اجازه میدهد مردم عادی ببینند دادگاه چگونه کار میکند. nämndemanها را kommunfullmäktige (شورای شهرداری)، پس از پیشنهاد احزاب سیاسی، انتخاب میکند.
بهطور معمول، از سن 15 سالگی میتوان کسی را به جرم محکوم کرد، و این آستانه straffmyndighetsålder (سن مسئولیت کیفری) نامیده میشود. از 10 سپتامبر 2026، یک نوجوان 14 ساله هم میتواند محکوم شود، اگر کمترین مجازات آن جرم حداقل 4 سال زندان باشد. اگر کودکی کمسنتر مرتکب جرم شود، socialtjänst (خدمات اجتماعی) تصمیم میگیرد چه باید کرد. کسی که به جرمی محکوم شود، در belastningsregistret (سوابق کیفری) ثبت میشود. این سوابق میتواند بعدها هنگام جستوجوی کار، گواهینامه رانندگی یا تابعیت، مانعی ایجاد کند.