บทนี้กล่าวถึงสิทธิมนุษยชนและวิธีที่สวีเดนคุ้มครองผู้หญิง เด็ก และชนกลุ่มน้อยจากความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติ
สิทธิสำหรับทุกคน
แนวคิดเบื้องหลังสิทธิมนุษยชนนั้นเรียบง่าย นั่นคือทุกคนมีสิทธิเท่าเทียมกัน ตาม grundlag (กฎหมายรัฐธรรมนูญ) regeringsformen (กฎหมายว่าด้วยรูปแบบการปกครอง) หน่วยงานภาครัฐ เช่น รัฐและเทศบาล ต้องทำงานเพื่อความเสมอภาคและต่อต้านการเลือกปฏิบัติ การเลือกปฏิบัติหมายความว่าการปฏิบัติต่อใครบางคนแย่กว่าผู้อื่น
หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ในปี 1945 ประเทศทั้งหมด 51 ประเทศได้ร่วมกันก่อตั้ง Förenta nationerna หรือ FN (สหประชาชาติ) ในปี 1948 FN ได้ประกาศปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ซึ่งมีข้อกำหนด 30 ข้อเรียกว่าข้อบท ตามปฏิญญานี้ ทุกคนเกิดมาเสรีและมีคุณค่าและสิทธิเท่าเทียมกัน
ทุกคนมีสิทธิใช้ชีวิตโดยปราศจากความรุนแรง มีสิทธิพูดแสดงความคิดเห็น และมีสิทธิเลือกนับถือศาสนาหรือไม่นับถือศาสนาใดเลยก็ได้ ทุกคนยังมีสิทธิในการทำงาน การพักผ่อน วันหยุด และการศึกษาด้วย ผู้ที่ตกอยู่ในอันตรายถึงชีวิตมีสิทธิหลบหนีและขอลี้ภัย คือขอความคุ้มครอง ในต่างประเทศ ห้ามเลือกปฏิบัติต่อผู้ใดเพราะเพศหรือสีผิวของตน ทุกคนมีสิทธิมีสัญชาติ และห้ามมิให้ผู้ใดสูญเสียสัญชาติของตนโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรตามกฎหมาย
ความเสมอภาคระหว่างเพศ
ในสวีเดน ความเสมอภาคระหว่างเพศหมายความว่าผู้หญิงและผู้ชายมีสิทธิและหน้าที่เท่าเทียมกัน ทั้งสองเพศควรมีอำนาจเท่ากันในการกำหนดทิศทางสังคมและชีวิตของตนเอง
เป้าหมายคือมีนักการเมืองหญิงและชายในจำนวนที่เท่ากัน พรรคการเมืองจึงได้รับการสนับสนุนให้จัดทั้งผู้หญิงและผู้ชายลงในบัตรลงคะแนนของตน ด้วย föräldrapenning (เงินสวัสดิการผู้ปกครอง) คือเงินที่จ่ายระหว่างการลาหยุด ทำให้ทั้งพ่อและแม่สามารถอยู่บ้านดูแลลูกเล็กได้ รัฐต้องการให้พ่อแม่แบ่งช่วงเวลาลาหยุดระหว่างกัน
ความรุนแรง เกียรติยศ และการซื้อบริการทางเพศ
ความรุนแรงในความสัมพันธ์ใกล้ชิด เช่น จากสมาชิกในครอบครัว ถือเป็นความผิดทางอาญา ตาม samtyckeslagen (กฎหมายว่าด้วยความยินยอม) บุคคลต้องแน่ใจว่าอีกฝ่ายยินยอมมีเพศสัมพันธ์ด้วย แม้จะอยู่ในความสัมพันธ์ฉันสามีภรรยาก็ตาม
กฎหมายสวีเดนยังห้ามความรุนแรงและการกดขี่ที่เกี่ยวโยงกับเกียรติยศด้วย ในความรุนแรงลักษณะนี้ ครอบครัวหรือกลุ่มหนึ่งจะพยายามควบคุมวิถีชีวิตของสมาชิก ผู้ที่ฝ่าฝืนกฎของครอบครัวอาจถูกทำร้าย ข่มขู่ หรือถูกบังคับให้แต่งงาน เหยื่ออาจเป็นผู้หญิงและเด็กหญิง แต่ก็อาจเป็นผู้ชาย เด็กชาย และบุคคล hbtqi เช่น ผู้ที่รักเพศเดียวกัน ห้ามมิให้ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปีแต่งงาน เพราะการแต่งงานในวัยเด็กเป็นสิ่งต้องห้าม
Jämställdhetsmyndigheten (สำนักงานความเสมอภาคทางเพศ) รับผิดชอบงานด้านการต่อต้านความรุนแรงและการกดขี่ที่เกี่ยวโยงกับเกียรติยศทั่วประเทศ การซื้อบริการทางเพศเป็นสิ่งผิดกฎหมาย แต่ผู้ขายบริการจะไม่ถูกลงโทษ
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก
ข้อตกลงของ FN ว่าด้วยสิทธิเด็กเรียกว่า barnkonventionen (อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก) ในปี 2020 อนุสัญญานี้กลายเป็นกฎหมายของสวีเดน รัฐมีหน้าที่สูงสุดในการดูแลให้กฎหมายทุกฉบับสอดคล้องกับอนุสัญญานี้ ทั้งศาล หน่วยงานรัฐ ภูมิภาค และเทศบาลต่างต้องปฏิบัติตามด้วย
เด็กมีสิทธิแสดงความคิดเห็นของตนก่อนที่นักการเมืองและหน่วยงานรัฐจะตัดสินใจเรื่องที่เกี่ยวข้องกับตน ในกรณีหย่าร้างที่พ่อแม่ไม่เห็นพ้องกันว่าลูกควรอยู่กับใคร ศาลต้องรับฟังความเห็นของเด็กด้วย เมื่อเทศบาลสร้างโรงเรียน ที่อยู่อาศัย หรือสนามเด็กเล่น ต้องคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญ พ่อแม่มีหน้าที่รับผิดชอบการอบรมเลี้ยงดูและพัฒนาการของลูก และสังคมต้องให้การสนับสนุนพวกเขา
ห้ามใช้ความรุนแรงต่อเด็ก
ทั้ง barnkonventionen และกฎหมายสวีเดนห้ามการใช้ความรุนแรงต่อเด็กทุกรูปแบบ ถือเป็นความผิดทางอาญาที่อาจมีโทษจำคุก ความรุนแรงอาจอยู่ในรูปของการทำร้ายร่างกาย การล่วงละเมิดทางเพศ ความรุนแรงทางจิตใจ หรือการขลิบอวัยวะเพศหญิง (การทำร้ายอวัยวะเพศของเด็กหญิง)
ข้อห้ามนี้ใช้กับทุกคนและทุกสถานที่ รวมถึงภายในบ้านด้วย ในปี 1979 สวีเดนเป็นประเทศแรกในโลกที่ห้ามการลงโทษทางร่างกาย คือการตีเด็ก ข้อห้ามนี้เรียกว่า agaförbudet (กฎหมายห้ามตีเด็ก)
ชนกลุ่มน้อยและชนพื้นเมืองดั้งเดิม
สวีเดนมีชนกลุ่มน้อยแห่งชาติ 5 กลุ่ม ได้แก่ ชาวยิว ชาวโรมา ชาวซามี ชาวฟินน์สวีเดน และชาวทอร์เนดาเลน พวกเขาอาศัยอยู่ที่นี่มายาวนานมากและได้รับการรับรองสถานะในปี 2000 ภาษาของแต่ละกลุ่มคือภาษายิดดิช ภาษาโรมานี ภาษาซามี ภาษาฟินแลนด์ และภาษาแมนเกียลี ชนกลุ่มน้อยเหล่านี้มีสิทธิพูดภาษาของตนกับหน่วยงานรัฐ ในโรงเรียนอนุบาล และในการดูแลผู้สูงอายุ
สวีเดนยังรับรองชาวซามีเป็นชนพื้นเมืองดั้งเดิมด้วย ชาวซามีมีความผูกพันอันยาวนานกับพื้นที่ Sápmi ซึ่งครอบคลุมสวีเดน นอร์เวย์ ฟินแลนด์ และรัสเซีย ในส่วนของสวีเดน ชาวซามีมีสิทธิพิเศษเหนือที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ สมาชิกของชุมชนซามีที่เรียกว่า sameby สามารถเลี้ยงกวางเรนเดียร์ในพื้นที่ทุ่งหญ้าบางแห่งได้
ชาวซามีเลือกตั้งรัฐสภาของตนเองที่เรียกว่า Sametinget (รัฐสภาซามี) ซึ่งเป็นตัวแทนของชาวซามีในประเด็นด้านภาษา วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ Sametinget ให้คำแนะนำและยังมีหน้าที่บางอย่างเทียบเท่าหน่วยงานรัฐด้วย
hbtqi และการเลือกปฏิบัติ
ตัวอักษรใน hbtqi ย่อมาจาก ผู้ที่รักเพศเดียวกัน ผู้ที่รักได้ทั้งสองเพศ บุคคลข้ามเพศ ผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศ และผู้ที่มีภาวะเพศกำกวม บุคคลเพศเดียวกันสามารถแต่งงานกันได้ การรักเพศเดียวกันเลิกเป็นความผิดทางอาญาในสวีเดนตั้งแต่ปี 1944 ตั้งแต่ปี 2003 คู่รักเพศเดียวกันสามารถรับบุตรบุญธรรมได้ และตั้งแต่ปี 2009 สามารถแต่งงานกันใน Svenska kyrkan (คริสตจักรสวีเดน) ได้
Diskrimineringsombudsmannen (DO) (ผู้ตรวจการด้านการเลือกปฏิบัติ) เป็นหน่วยงานรัฐที่ตรวจสอบให้มีการปฏิบัติตาม diskrimineringslagen (กฎหมายว่าด้วยการเลือกปฏิบัติ) กฎหมายฉบับนี้ห้ามบริษัทและองค์กรต่าง ๆ เลือกปฏิบัติ การคุ้มครองครอบคลุมเรื่องเพศ อายุ ศาสนาหรือความเชื่ออื่น ชาติพันธุ์ อัตลักษณ์ทางเพศหรือการแสดงออกทางเพศ รวมถึงความบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจและรสนิยมทางเพศด้วย
อาชญากรรมจากความเกลียดชังคือความผิดที่กระทำต่อบุคคลใดบุคคลหนึ่งเพราะเหตุที่บุคคลนั้นเป็นสมาชิกของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ผู้ที่ก่ออาชญากรรมจากความเกลียดชังจะได้รับโทษหนักขึ้น