บทนี้บอกว่าการเลือกตั้งในสวีเดนเป็นอย่างไรและใครมีสิทธิออกเสียง คุณจะได้อ่านเรื่องพรรคการเมืองและวิธีที่พรรคเหล่านี้ได้ที่นั่งในรัฐสภาด้วย
การเลือกตั้งในสวีเดน
พรรคการเมืองต่างก็มีความเห็นแตกต่างกันว่าสวีเดนควรถูกปกครองอย่างไร ทุกพรรคต่างต้องการให้ประชาชนลงคะแนนให้ตน แต่ละพรรคมีผู้สมัคร ผู้สมัครคือบุคคลที่ลงสมัครรับเลือกตั้งในนามพรรคของตน พรรคต่าง ๆ ต้องการให้ผู้สมัครของตนได้เข้าไปนั่งใน riksdagen (รัฐสภา) ในภูมิภาค ในเทศบาล และใน Europaparlamentet หรือรัฐสภายุโรป
riksdagen มาจากการเลือกตั้งทุก 4 ปี ในการเลือกตั้ง riksdagen ประชาชนเป็นผู้กำหนดว่าใครจะได้นั่งใน riksdagen ทุก 4 ปียังมีการเลือกตั้ง regionfullmäktige และ kommunfullmäktige ด้วย fullmäktige คือกลุ่มนักการเมืองที่มาจากการเลือกตั้งซึ่งตัดสินใจในภูมิภาคหรือเทศบาลนั้น ๆ ส่วน Europaparlamentet มาจากการเลือกตั้งทุก 5 ปี
ใครมีสิทธิออกเสียงได้บ้าง
สิทธิเลือกตั้งหมายความว่าคุณมีสิทธิออกเสียงในการเลือกตั้ง ในการเลือกตั้งคุณลงคะแนนให้พรรคที่คุณเห็นด้วยมากที่สุด การจะมีสิทธิเลือกตั้งได้ คุณต้องมีอายุอย่างน้อย 18 ปี และในการเลือกตั้ง riksdagen คุณต้องเป็นพลเมืองสวีเดนด้วย
ในการเลือกตั้งระดับเทศบาลและภูมิภาค คุณสามารถลงคะแนนได้แม้ไม่ได้เป็นพลเมืองสวีเดน แต่ต้องมีชื่ออยู่ในทะเบียนราษฎรของสวีเดนต่อเนื่องกัน 3 ปีก่อนวันเลือกตั้ง การมีชื่ออยู่ในทะเบียนราษฎรหมายความว่าคุณถูกบันทึกว่าเป็นผู้พำนักอาศัยในสวีเดน หากคุณเป็นพลเมืองของประเทศ EU อื่นหรือประเทศนอร์ดิกอื่น เพียงแค่มีชื่ออยู่ในทะเบียนราษฎรที่นี่ก็เพียงพอแล้ว
พลเมือง EU ที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนราษฎรของสวีเดนสามารถลงคะแนนที่นี่ในการเลือกตั้ง Europaparlamentet ได้ ดังนั้นกฎเกณฑ์เรื่องสิทธิเลือกตั้งจึงแตกต่างกันไปในการเลือกตั้งแต่ละประเภท
การลงประชามติ
บางครั้งประชาชนมีสิทธิลงคะแนนในประเด็นใดประเด็นหนึ่งโดยเฉพาะ เรียกว่าการลงประชามติ การลงประชามติอาจครอบคลุมทั้งสวีเดน ภูมิภาคใดภูมิภาคหนึ่ง หรือเทศบาลใดเทศบาลหนึ่ง ผลการลงประชามติเป็นเพียงคำแนะนำ คือเป็นคำแนะนำให้แก่นักการเมือง พวกเขาไม่จำเป็นต้องทำตามผลที่ประชาชนลงคะแนน
ในปี 2003 สวีเดนจัดการลงประชามติเรื่องเงินยูโร เงินยูโรเป็นสกุลเงินชนิดหนึ่ง คำถามคือสวีเดนควรใช้เงินยูโรแทนโครนาหรือไม่ คนส่วนใหญ่ลงคะแนนไม่เห็นด้วย สวีเดนจึงยังคงใช้เงินโครนาต่อไป
วิธีลงคะแนนเสียง
ก่อนวันเลือกตั้ง บัตรแจ้งสิทธิเลือกตั้งจะถูกส่งไปถึงบ้านของทุกคนที่มีสิทธิออกเสียง บัตรนี้จะบอกว่าหน่วยเลือกตั้งของคุณอยู่ที่ไหน หน่วยเลือกตั้งคือสถานที่ที่คุณไปลงคะแนนในวันเลือกตั้ง นอกจากนี้คุณยังสามารถลงคะแนนล่วงหน้าก่อนวันเลือกตั้งได้ที่บางสถานที่ เรียกว่าการลงคะแนนล่วงหน้า
บัตรลงคะแนนคือกระดาษที่คุณใช้ลงคะแนน ในหน่วยเลือกตั้งจะมีบัตรลงคะแนนจากหลายพรรควางไว้ให้เลือก ไม่มีใครสามารถเห็นได้ว่าคุณลงคะแนนให้ใคร คุณจึงทำการเลือกหลังฉากกั้นในคูหาเลือกตั้ง การที่การเลือกตั้งเป็นความลับเช่นนี้เรียกว่าความลับในการลงคะแนน
พรรคการเมือง
พรรคการเมืองคือกลุ่มคนที่มีแนวคิดร่วมกัน ต้องการให้สังคมถูกปกครองในแบบใดแบบหนึ่ง พรรคการเมืองเสนอทางแก้ปัญหาและทำงานเพื่อประเด็นสำคัญของตน เนื่องจากแต่ละพรรคมีความเห็นต่างกัน ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจึงเลือกได้ระหว่างข้อเสนอที่หลากหลาย
ทุกคนสามารถมีบทบาทในพรรคการเมืองได้ ผู้ที่ต้องการก็สามารถเป็นสมาชิกและมีส่วนร่วมกำหนดนโยบายของพรรคได้ คุณยังสามารถรวมตัวกับผู้อื่นตั้งพรรคใหม่ขึ้นมาได้ด้วย
ช่วงเวลาก่อนการเลือกตั้งเรียกว่าการรณรงค์หาเสียง ในช่วงนี้พรรคต่าง ๆ พยายามหาเสียงสนับสนุนจากผู้มีสิทธิเลือกตั้ง พวกเขาจัดการอภิปราย จัดประชุม ทำโฆษณา และจัดแคมเปญหาเสียง บ่อยครั้งที่พวกเขายืนตามท้องถนนและจัตุรัสเพื่อบอกเล่านโยบายของตน
การเลือกตั้งระบบสัดส่วน
สวีเดนใช้ระบบเลือกตั้งแบบสัดส่วน หมายความว่าพรรคจะได้ที่นั่งตามสัดส่วนคะแนนเสียงที่ได้รับ ใช้ทั้งใน riksdagen, regionfullmäktige และ kommunfullmäktige ที่นั่งลักษณะนี้เรียกว่า mandat (ที่นั่ง) ผู้ที่ได้ที่นั่งใน riksdagen เรียกว่าสมาชิกสภา
ตัวอย่างเช่น พรรคที่ได้คะแนนเสียงร้อยละ 20 ก็จะได้ที่นั่งร้อยละ 20 เช่นกัน ด้วยเหตุนี้พรรคต่าง ๆ จึงมักต้องร่วมมือกัน เมื่อร่วมมือกันแล้วก็อาจได้เสียงข้างมากสนับสนุนข้อเสนอของตน เสียงข้างมากหมายความว่ามีผู้ลงคะแนนเห็นด้วยมากกว่าครึ่งหนึ่ง
มีเกณฑ์ขั้นต่ำสำหรับการเข้าสู่ riksdagen พรรคหนึ่งต้องได้คะแนนเสียงอย่างน้อยร้อยละ 4 ของคะแนนทั้งหมด เกณฑ์นี้เรียกว่า fyraprocentsspärren (เกณฑ์ร้อยละ 4) แนวคิดคือไม่ให้ riksdagen มีพรรคการเมืองมากเกินไป เพื่อให้จัดตั้งเสียงข้างมากที่มั่นคงได้ง่ายขึ้น
พรรคการเมืองใน riksdagen
จนถึงการเลือกตั้งปี 2026 มี 8 พรรคที่นั่งอยู่ใน riksdagen เรียงตามลำดับตัวอักษรดังนี้ อันดับแรกคือ Centerpartiet (C) Kristdemokraterna (KD) Liberalerna (L) และ Miljöpartiet (MP) จากนั้นคือ Moderaterna (M) Socialdemokraterna (S) Sverigedemokraterna (SD) และ Vänsterpartiet (V) ตัวอักษรในวงเล็บเป็นชื่อย่อของแต่ละพรรค
ในการเลือกตั้งระดับเทศบาลและภูมิภาคมักมีพรรคการเมืองท้องถิ่นด้วย พรรคท้องถิ่นมีนโยบายเฉพาะสำหรับเทศบาลหรือภูมิภาคของตนเองเท่านั้น ไม่มีนโยบายสำหรับทั้งประเทศสวีเดน