ئەم بەشە باس لە جەژنە گرنگەکانی سوید دەکات، لە nyårsafton (شەوی ساڵی نوێ)ەوە تا jul (کریسمس). جەژن ڕۆژێکی تایبەتە کە خەڵک پێکەوە ئاهەنگی بۆ دەگێڕن.
نەریت لە سوید
نەریت شتێکە کە کەس ساڵانە بە هەمان شێوە ئەنجامی دەدات. زۆر نەریتی سویدی لە مەسیحیەتەوە دێت، و هەندێکیان تەنانەت کۆنترن. هەندێکی دیکەش لەسەر مێژووی سوید بنیاتنراون. نەریت هەستی پێکەوەبوون دروست دەکات، بەڵام کاتێک کۆمەڵگا دەگۆڕێت، ئەوانیش دەگۆڕێن.
جەژنی مەسیحی بۆ نموونە بریتین لە jul، påsk و pingst (جەژنی پەنجایەم). تەنانەت زۆر کەسی نائایینیش بە بەشێکی گرنگی کولتووری میراتی سوید دەیانبینن. میراتی کولتووری ئەو شتانەیە کە لە ڕابردووەوە پێمان گەیشتووە. چەندین جەژن هەروەها helgdag (ڕۆژی پشوو)ن، واتە ڕۆژانێک کە کەس لە کار پشوودراوە.
ساڵی نوێ و påsk
31ی دیسەمبەر nyårsaftonە. لەو کاتەدا زۆر کەس لەگەڵ خێزان و هاوڕێیان ئاهەنگ دەگێڕن. شەو، خەڵک بەخێرهاتنی ساڵی نوێ دەکەن بە تەقەمەنیی ئاگربازی، وەک لە زۆر وڵاتی دیکەدا.
لە مانگی مارس یان ئاپریلدا påsk (جەژنی قیامەت) دێت، کە جەژنێکی مەسیحییە. لەو کاتەدا کەس بیر لەوە دەکاتەوە کە عیسا لە ڕۆژی هەینیی خەمناک مرد. لە ڕۆژی påsk، بیر لە هەستانەوەکەی دەکرێتەوە، واتە ئەوەی دووبارە زیندوو بووەوە.
هێلکە، گۆشتی بەرخ، ماسی سامۆن و ماسی سیل خواردنی باون لە شەوی påsk. منداڵان زۆرجار هێلکەیەکی påsk بە شیرینی پڕ وەردەگرن. هەندێک منداڵ خۆیان دەکەن بە påskkärring (پیرەژنی påsk)، جۆرێک لە جادووگەر.
valborg و یەکەمی مانگی مه
30ی ئاپریل valborgsmässoafton (شەوی ڤالبۆری)یە، کە زۆرجار پێی دەوترێ valborg، ئەو کاتەی کە بەخێرهاتنی بەهار دەکرێت. ئێوارە، ئاگرێکی گەورە (ئاگر لە دەرەوە) دائەگیرسێنرێت. زۆر کەس لەلای ئاگرەکە کۆدەبنەوە و گۆرانی بەهار دەڵێن.
ڕۆژی دوای valborg، första maj (یەکەمی مانگی مه)یە، ڕۆژی کرێکاران لە زۆر وڵات. هەموو کەس لەو ڕۆژەدا پشوودراوە، چونکە ئەو ڕۆژە helgdagێکە لە سوید. جوڵانەوەی کرێکاران، کە بۆ مافی کرێکاران خەبات دەکات، لە زۆر شوێن خۆپیشاندان ڕێکدەخات. هەروەها وتار دەدرێت لەسەر کۆمەڵگا و سیاسەت، لەنێو شتانی دیکەدا لەلایەن سەندیکا و حزبەکانەوە.
nationaldagen و midsommar
سوید nationaldagen (ڕۆژی نەتەوەیی)ی خۆی لە 6ی یونیدا ئاهەنگی بۆ دەگێڕێت. لە 6ی یونیی 1523دا، Gustav Vasa بە پاشا هەڵبژێردرا. ئەمە وەک سەرەتای سەربەخۆیی سوید سەیر دەکرێت، واتە ئەوەی وڵاتەکە بووە خاوەن بڕیاری خۆی. لە 6ی یونیی 1809دا، سوید regeringsform (یاسای شێوازی حوکمڕانی)ی نوێی بەدەستهێنا، یاسایەک سەبارەت بەوەی وڵاتەکە چۆن بەڕێوە دەچێت. دوای ئەمە، پاشا دەبووایە دەسەڵات لەگەڵ riksdagen (پەرلەمان) دابەش بکات.
لە ساڵی 2005ەوە، nationaldagen بووە helgdag، دوای بڕیارێک لە riksdagen. لەو ڕۆژەدا ئاڵا هەڵدەکرێت و وتار دەدرێت. لە زۆر kommunدا، هاوڵاتییە نوێیەکان بە ڕێوڕەسمێک بەخێر دێن.
لە midsommar (نیوەی هاوین)دا، بەخێرهاتنی هاوین و ڕووناکی دەکرێت. ئاهەنگەکە لە midsommarafton دەگیرێت، کە هەمیشە ڕۆژی هەینییە لەنێوان 19 تا 25ی یونی. ئاهەنگگێڕانەکە لە مەسیحیەت لە سویددا کۆنترە. زۆر کەس لە دەرەوە ئاهەنگ دەگێڕن و تاجی گوڵ دروست دەکەن. خەڵک لە دەوری midsommarstång (ستوونی نیوەی هاوین) سەما دەکەن، یاری دەکەن و گۆرانی دەڵێن و ماسی سیل، پەتاتەی تازە و تووتی فەرەنگی دەخۆن.
ڕۆژی هەموو پیرۆزان و advent
لەنێوان کۆتایی ئۆکتۆبەر و سەرەتای نۆڤەمبەردا alla helgons dag (ڕۆژی هەموو پیرۆزان) دێت. ئەمە helgdagێکی مەسیحییە، و هەمیشە ڕۆژی شەممە ئاهەنگی بۆ دەگیرێت. زۆر کەس لەو ڕۆژەدا دەچنە گۆڕستان و مۆم لەسەر گۆڕەکان دائەگیرسێنن. بەم شێوەیە یادی خزم و هاوڕێیانی مردوویان دەکەنەوە.
لە ماوەی 4 یەکشەممەی پێش ڕۆژی jul، کە 25ی دیسەمبەرە، advent (هاتن) دەبێت. وشەی advent مانای هاتن دەدات. پێشتر، advent کاتێک بوو بۆ چاوەڕوانیکردنی jul و ئامادەبوون بۆی.
منداڵان ڕۆژانە دەرگاچەیەک لە ڕۆژژمێری advent دەکەنەوە، هەتا شەوی julafton. زۆربەیان ئەستێرەیەکی adventیان هەیە کە لە پەنجەرەکەدا دەدرەوشێتەوە. لەسەر مێز، مۆمدانێکی advent بە 4 مۆم دادەنرێت، و هەر یەکشەممەیەک مۆمێکی نوێ دائەگیرسێنرێت.
lucia و jul
13ی دیسەمبەر lucia (لووسیا)یە. ئاهەنگگێڕانی lucia بەم شێوەیەی ئەمڕۆ لە سەدەی 19دا گەشەی سەند. ئاهەنگەکە دەبێت لە تاریکترین کاتی ساڵدا ڕووناکی بهێنێت.
لە قوتابخانە و شوێنی دیکەدا، خەڵک لە ڕیزی lucia دەڕۆن و گۆرانی دەڵێن. ئەو کەسەی lucia دەبێت تاجێکی بە مۆمی لەسەر سەری هەیە، و ئەوانی دیکە مۆم بە دەستیانەوە دەگرن. زۆر کەس لەو ڕۆژەدا lussebullar (نانە شیرینی زەعفەران) دەخۆن.
لە سەرەتاوە، jul جەژنێکی مەسیحییە کە تێیدا لەدایکبوونی عیسا ئاهەنگی بۆ دەگیرێت. زۆر کەس jul لەگەڵ خێزان ئاهەنگی بۆ دەگێڕن، تەنانەت ئەگەر ئایینیش نەبن. julafton، 24ی دیسەمبەر، ڕۆژی خواردنی تایبەتی jul و دیاریی julە. زۆر کەس لە ماڵەوە داری julیان هەیە و زنجیرەی ڕووناکی، تۆپەڵە و درەوشاوەی لەسەری دادەنێن. بەیانی زوو لە ڕۆژی jul، 25ی دیسەمبەر، هەندێک دەچنە julotta، ئایینێکی کڵێسایی زوو.
نەریتی نوێ
ئەو کەسەی دەچێتە وڵاتێکی دیکە، نەریتەکانی خۆی لەگەڵ خۆی دەبات. کەس ئەوانە گونجاو دەکات، واتە دەیانگۆڕێت بۆ ئەوەی لەگەڵ وڵاتی نوێدا بگونجێن. بۆ نموونە، کۆچبەران id al-fitr (جەژنی ڕەمەزان)یان لەگەڵ خۆیان هێناوە، جەژنێک کە کاتێک مانگی ڕۆژووی ڕەمەزان تەواو دەبێت دەگیرێت. نموونەی دیکە بریتین لە nowruz (ساڵی نوێی فارسییەکان) و newroz (ساڵی نوێی کوردەکان). ئەمانە لە کاتی وەرزی بەهاردا، 21ی مارس، کاتێک ڕۆژ و شەو یەکسانن، ئاهەنگیان بۆ دەگیرێت.